Dlaczego wdrożenie PPWR u każdego wygląda inaczej?

Rozporządzenie PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation) ma przynieść ujednolicenie wymagań prawnych dotyczących opakowań na wszystkich rynkach Unii Europejskiej. Przepisy te wymuszają przejście z tradycyjnego podejścia na nowoczesny model gospodarki oznaczający cykl: „zaprojektuj – użyj – odzyskaj – wykorzystaj ponownie”. Mimo że odgórne cele nakreślone przez prawodawcę są jasne i identyczne dla wszystkich krajów członkowskich, praktyka rynkowa ujawnia zupełnie inną rzeczywistość. Okazuje się, że nie ma dwóch firm, które przygotowują się do PPWR w taki sam sposób. Przedsiębiorcy prowadzą zróżnicowane rozmowy z dostawcami, analizują własne opakowania i każdego dnia zmagają się z zupełnie innymi wyzwaniami. Dlaczego droga do osiągnięcia zgodności z nowym prawem jest tak zindywidualizowana?

Różne role, różne obowiązki w łańcuchu dostaw

Podstawowym powodem zróżnicowania w przygotowaniach jest konieczność ustalenia, jaką rolę dana organizacja pełni w świetle nowych regulacji. Wymagania prawne dla poszczególnych uczestników rynku są zupełnie inne.

Zgodnie z unijną definicją „wytwórcą” jest każdy podmiot, który wytwarza opakowanie lub produkt w opakowaniu. Prawo wskazuje jednak jeden ważny niuans – jeżeli firma zleca zaprojektowanie lub wytworzenie opakowania pod swoją własną marką, to właśnie ona staje się wytwórcą (z ustawowym zastrzeżeniem dla mikroprzedsiębiorstw nabywających opakowania od podmiotów dostarczających w tym samym państwie członkowskim).

Inaczej kształtują się obowiązki w obszarze sprawozdawczości transgranicznej. Przykładowo, obowiązek wyznaczenia upoważnionego przedstawiciela ds. rozszerzonej odpowiedzialności producenta (EPR) dotyczy bezpośrednio producenta w każdym z państw członkowskich, w którym udostępnia on po raz pierwszy opakowania lub produkty w opakowaniu, o ile nie posiada w tym państwie swojej siedziby. To sprawia, że modele compliance w każdej firmie muszą być personalizowane.

Specyfika materiałowa i zasada „design for recycling”

Drugim kluczowym czynnikiem wpływającym na zróżnicowanie przygotowań jest projekt opakowań. Niektóre firmy wykorzystują już proste w recyklingu monomateriały, podczas gdy inne wciąż opierają produkcję na konstrukcjach wielomateriałowych i skomplikowanych laminatach łączących tworzywa sztuczne, papier czy aluminium.

PPWR kładzie ogromny nacisk na „design for recycling”, co oznacza, że priorytetem staje się projektowanie opakowań z uwzględnieniem całego cyklu ich życia. Przedsiębiorcy muszą zadbać o to, aby ich produkty były kompatybilne z dostępnymi technologiami recyklingu i pozwalały na łatwe sortowanie w instalacjach komunalnych. W rezultacie opakowanie będzie musiało udowodnić swoją zdolność do bycia efektywnie zbieranym i poddawanym recyklingowi w rzeczywistych warunkach przemysłowych. Dla wielu marek oznacza to konieczność całkowitej rewolucji technologicznej i przeprojektowania dotychczasowego portfolio.

Wymogi dla opakowań handlowych, zbiorczych i transportowych

Rozporządzenie ingeruje również w fizyczną formę pakowania produktów. Firmy muszą dostosować do nowych realiów zarówno opakowania handlowe, jak i te służące do zbiorczej wysyłki i logistyki. Celem UE jest minimalizacja objętości. Warto zaznaczyć niezwykle istotny termin: od 1 stycznia 2030 r. lub 3 lata od wejścia w życie odpowiednich aktów wykonawczych (w zależności od tego, która z tych dat jest późniejsza), pusta przestrzeń wewnątrz opakowań transportowych oraz e-commerce nie będzie mogła przekraczać 50%.

Ustawodawca przewiduje także całkowite wycofanie z obrotu niektórych formatów. Zakaz dotknie między innymi jednorazówek używanych w branży gastronomicznej, plastikowych toreb o grubości poniżej 15 mikronów, a także miniaturowych opakowań kosmetyków, które od lat są standardem w branży hotelarskiej.

Wpływ na rynek i wyzwania dla branży recyklingu

Globalne cele nowej polityki zostały określone bardzo twardo – państwa członkowskie muszą zredukować ilość odpadów opakowaniowych o 5% do 2030 roku, o 10% do 2035 roku oraz o 15% do roku 2040, przyjmując za bazę odniesienia rok 2018. Aby osiągnąć takie wskaźniki, konieczne będzie m.in. promowanie na niespotykaną dotąd skalę opakowań przeznaczonych do wielokrotnego użytku.

Te zmiany wpłyną nie tylko na wytwórców, ale także zredefiniują sposób funkcjonowania branży odpadowej. Recyklerzy będą musieli sprostać całkowitej zmianie struktury i składu materiałowego strumienia odpadów. Część dotychczasowych frakcji zniknie z rynku, a udział innych znacząco wzrośnie, co wymusi ciągłą adaptację oraz inwestycje w nowoczesne linie sortujące. Przedsiębiorcy, by utrzymać rentowność, muszą planować swoje strategie w porozumieniu z rynkiem surowców wtórnych.

Prawidłowe rozliczanie opakowań – zostaw to ekspertom PRO R3

Choć transformacja wynikająca z wejścia w życie przepisów PPWR jest dopiero przed nami, już dziś każda firma wprowadzająca produkty do obrotu musi spełniać ustawowe obowiązki środowiskowe. Brak transparentnej ewidencji to ryzyko kary finansowej nakładanej przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (WIOŚ). Nie trać czasu na procedury i powierz rozliczanie opakowań specjalistom.

W PRO R3 zdejmujemy z przedsiębiorców ciężar raportowania i biurokracji w systemie BDO. Naszą flagową usługą jest realizacja poziomów odzysku poprzez zapewnienie odpowiednich dokumentów potwierdzających recykling. Działając w Twoim imieniu, dajemy Ci pełną gwarancję zapewnienia wymaganego procentowego poziomu recyklingu odpadów opakowaniowych tego samego rodzaju, co opakowania, w których produkty zostały wprowadzone do obrotu. Przekaż nam wymagane dane ewidencji i zyskaj pewność, że bezpieczeństwo prawne Twojej firmy jest w najlepszych rękach.